Natomiast w południe 29 listopada br. zostały zapalone „ZNICZE PAMIĘCI” pod Pomnikiem Niepodległości i Pomnikiem Bohaterskich Lotników Dęblińskiej Szkoły Orląt.

Zwieńczeniem obchodów był XXVIII Rajd Andrzejkowy „Śladami Powstania Listopadowego” przeprowadzony 30 listopada br. Jedna z tras rajdu pozwalała m.in. na dotarcie do miejsca bitwy stoczonej pod Gniewoszowem 9 sierpnia 1831 r., między wojskami polskimi a rosyjskimi. Podczas tej bitwy 22 pułk piechoty dowodzony przez płk. Kolankowskiego został pokonany przez Rosjan. Stracił 300 poległych, a sam dostał się do niewoli. Po stronie rosyjskiej dowodzonej przez gen. Fiodora Geismara straty wynosiły około 100 zabitych. Polegli zostali pochowani w miejscu gdzie obecnie znajduje się cmentarz parafialny w Oleksowie. 

Organizatorem wydarzenia był Oddział Dębliński Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego im. Augusta Sochackiego, parafia pw. Świętego Piusa V Papieża w Dęblinie, Dęblińskie Koło Ligi Morskiej i Rzecznej, Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Puławach. Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Rykach im. Majora Mariana Bernaciaka „Orlika”.

Należy przypomnieć, że powstanie wybuchło w Warszawie wieczorem 29 listopada 1830 r. Zostało zainicjowane przez słuchaczy Szkoły Podchorążych Piechoty atakiem na Belweder. Kilkunastu członków Sprzysiężenia Wysockiego” (Związek Wysockiego”), tajnego sprzysiężenia młodych wojskowych tej uczelni. Celem stowarzyszenia było wywołanie zbrojnego antyrosyjskiego zrywu w Królestwie Polskim i wyzwolenie kraju.

Porucznik Piotr Wysocki pamiętnej nocy listopadowej po przerwaniu zajęć z taktyki wojskowej i wygłoszeniu odezwy ….„Polacy! Wybiła godzina zemsty. Dziś umrzeć lub zwyciężyć potrzeba! Idziemy, a piersi wasze niech będą Termopilami”…., poprowadził podchorążych pod Pomnik króla Jana III Sobieskiego – miejsce zbiórki powstańców.

Powstanie listopadowe to wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Swoim zasięgiem objęło Królestwo Polskie, Litwę, Żmudź oraz Wołyń. Trwało od 29-30 listopada 1830 r. do 31 października 1831 r. Po stłumieniu tego polskiego zrywu wolnościowego car Wszechrusi Mikołaj I – dynastii Romanow-Holstein-Gottorp, wypowiedział słowa triumfu: „Nie wiem, czy będzie jeszcze kiedy jaka Polska, ale tego jestem pewien, że nie będzie już Polaków”. 

I tu głęboko się mylił. Czego potwierdzeniem jest rozgromienie w Bitwie Warszawskiej (1920) wojsk rosyjskich przez wojska polskie odrodzonej w 1918 r. Rzeczypospolitej, po 123 latach zaborów.

Znaczenie i wagę hartu ducha, wytrwałości i niepoddawania się pomimo porażek, potwierdza znany cytat Marszałka Józefa Piłsudskiego ….„Być zwyciężonym i nie ulec – to zwycięstwo, zwyciężyć i spocząć na laurach – to klęska”…. Słowa Marszałka są dewizą o determinacji w obliczu trudności i przestrzegają przed samozadowoleniem oraz brakiem dalszych ambicji po sukcesie. 

Dla upamiętnienia wydarzeń nocy listopadowej 1830 r. dzień 

29 listopada obchodzony jest jako Dzień Podchorążego. Święto uczelni wojskowych i policyjnych oraz Święto Wojskowej Akademii Technicznej. W tym dniu świętują również słuchacze Lotniczej Akademii Wojskowej. Powstanie listopadowe przypomina o odwadze, determinacji i patriotyzmie młodych polskich oficerów z 1830 r. Podchorążowie w Wojsku Polskim stanowią obecnie fundament pięciu podstawowych rodzajów sił zbrojnych: Wojsk Lądowych, Siły Powietrznych, Marynarki Wojennej, Wojsk Specjalnych i Wojsk Obrony Terytorialnej. Ich wyszkolenie oraz morale i patriotyzm są kluczowe w budowie nowoczesnej armii.

/Tekst: Krzysztof Karbowski/