W najbliższą niedzielę w „stolicy polskich skrzydeł” oddamy hołd mieszkańcom osady Irena – obecne centrum Dęblina, oraz mieszkańcom wsi byłej gminy Irena (Bobrownik, Kleszczówki, Krasnoglin, Lasonia, Masowa, Mierźwiączki, Młynek, Nowego Dęblina, Podwierzbia, Rycic, Sędowic, Wymysłowa, Żdżar), którzy podczas okupacji byli przez Niemców poddawani szykanom, mordowani, bądź polegli w walce.

Oddamy także hołd mieszkańcom wsi Michniów – gm. Suchedniów, pow. skarżyski, woj. świętokrzyskie, w 83. rocznicę jej dwudniowej brutalnej pacyfikacji przez oddziały niemieckiej policji 12-13 lipca 1943 r. Za pomoc udzielaną partyzantom zgrupowania AK Jana Piwnika „Ponurego” Niemcy wymordowali co najmniej 204 mieszkańców tej wsi (w tym 54 kobiety i 48 dzieci), a kilkadziesiąt ofiar tej zbrodni zginęło w płonących domach. Wieś uprzednio ograbiona, została doszczętnie spalona z jednoczesnym zakazem jej odbudowy wydanym przez niemieckie władze okupacyjne.

Data 12 lipca 1943 r. nieprzypadkowo została uznana za symbol represji i martyrologii mieszkańców polskich wsi podczas okupacji niemieckiej oraz ustanowiona świętem państwowym przez Sejm RP ustawą z dnia 29 września 2017 r. jako Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej.

Upamiętnimy, również mieszkańców wsi Sochy – gm. Zwierzyniec, pow. zamojski, woj. lubelskie, z okazji 83. rocznicy jej pacyfikacji przez Niemców 1 czerwca 1943 r. W odwecie za pomoc udzielaną partyzantom, oddziały SS i niemieckiej policji zamordowały około 180–185 bezbronnych mieszkańców wsi Sochy (w tym wiele kobiet i dzieci) oraz doszczętnie spaliły wieś. 

W br. we wsi Sochy odbędą się wojewódzkie obchody tego święta państwowego.

Ponadto oddamy hołd wszystkim mieszkańcom polskich wsi, którzy podczas drugiej wojny światowej wykazali się niespotykaną odwagą, patriotyzmem i solidarnością. Poprzez niesienie pomocy żołnierzom Wojska Polskiego we wrześniu 1939 r., walkę w oddziałach partyzanckich, ofiarne wspieranie polskiego ruch oporu, aprowizację Warszawy z narażeniem życia, udzielanie pomocy Wielkopolanom wysiedlonym przez Niemców z Kraju Warty, a następnie wywożonych w bydlęcych wagonach, bez ogrzewania i w fatalnych warunkach sanitarnych do Generalnego Gubernatorstwa (głównie w okolice Warszawy, Radomia, Kielc i Lublina), oraz udzielanie pomocy obywatelom polskim żydowskiego pochodzenia, ukrywających się przed niemieckimi prześladowcami. Mieszkańcy polskich wsi byli niejednokrotnie bestialsko mordowani, wyrzucani z domostw, pozbawiani dobytku, wywożeni do przymusowej pracy w Trzeciej Rzeszy i niemieckich obozów koncentracyjnych oraz zsyłani do sowieckich łagrów.

Lokalnym bohaterem tamtych lat jest Wojciech Leśko – sołtys osady Irena i komendant placówki AK w Irenie, zamordowany przez Niemców na Rynku w Kurowie 6 marca 1944 r.

PROGRAM UROCZYSTOŚCI: 

– ZBIÓRKA POCZTÓW SZTANDAROWYCH

/godz.11.45 – dziedziniec przed kościołem pw. Świętego Piusa V Papieża w Dęblinie – ul. 1 Maj/

– UROCZYSTA MSZA ŚWIĘTA O ŻYCIE WIECZNE W NIEBIE DLA MIESZKAŃCÓW OSADY IRENA I WSI BYŁEJ GMINY IRENA (BOBROWNIK, KLESZCZÓWKI, KRASNOGLIN, LASONIA, MASOWA, MIERŹWĄCZKI, MŁYNEK, NOWEGO DĘBLINA, PODWIERZBIA, RYCIC, SĘDOWIC, WYMYSŁOWA, ŻDŻAR) ORAZ MIESZKAŃCÓW WSZYSTKICH WSI POLSKICH, KTÓRZY POLEGLI W WALCE PODCZAS DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ LUB ZOSTALI ZAMORDOWANI PRZEZ NIEMCÓW, W TYM MIESZKAŃCÓW SPACYFIKOWANEJ WSI MICHNIÓW – POWIAT SKARŻYSKI, WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE I WSI SOCHY – POWIAT ZAMOJSKI, WOJEWÓDZTWO LUBELSKIE /godz.12.00 – 

kościół pw. Świętego Piusa V Papieża w Dęblini, ul. 1 Maja/

– ZAPALENIE „ŚWIATEŁ PAMIĘCI” W MIEJSCACH PAMIĘCI NARODOWEJ DĘBLINA /godz.12.45 – epitafium 15 Pułku Piechoty „Wilków” AK – kościół pw. Świętego Piusa V Papieża w Dęblinie, ul. 1 Maja; Pomnik Niepodległości – ul. Rynek, tablica ku czci Wojciecha Leśki, sołtysa osady Irena – elewacja frontowa Ratusza Miejskiego, ul. Rynek; zbiorowa mogiła żołnierzy zgrupowania 15 Pułku Piechoty „Wilków” AK – cmentarz parafialny, DK48; pomnik ku czci poległych i pomordowanych przez Niemców w latach 1939-1945 – cmentarz komunalny, ul. 15 Pułku Piechoty „Wilków”/

/Tekst: Krzysztof Karbowski/